Hool – Philipp Winkler | BOEK

Hool – een spijkerharde roman over een jonge hooligan – zou nooit in mijn handen beland zijn, mocht Evelien er geen thesis over geschreven hebben. Waar zo’n thesis al niet goed voor kan zijn. (En voor veel meer boeken moet je bij haar blog zijn!) Volgens de theorie ‘als iemand er een thesis over kan schrijven’ moest het boek dus wel meer dan een persoon kunnen interesseren. Zo geschiedde.

Heiko is een jonge hooligan die na wat vervelende gebeurtenissen thuis – het vertrek van zijn moeder, het alcoholgebruik van zijn vader, etc. – zijn toevlucht zocht in drank, drugs en voetbal, of toch het zodanig hevig heilig supporteren voor een bepaalde ploeg dat het bijna ziekelijk wordt. Hannover 96 is die gelukkige voetbalploeg waar Heiko en zijn vrienden maar al te graag voor op de vuist gaan.

Schrijver Winkler beleefde het hele hool-gebeuren ooit van dichtbij wat maakt dat dit boek meer is dan een verhaaltje over een jonge gast die het rechte pad even kwijt is. Ik zou het boek na twintig pagina’s hebben opgegeven als het verhaal niet zo innemend meespelend zou zijn als het is. Ik voelde na twee alinea’s al een soort van medeleven dat veel personages nooit krijgen van mij. Wat niet weg neemt dat Heiko ronduit een marginaal geval is. Maar op de een of andere manier kan je als lezer begrijpen waarom je met de supporters van een rivaliserende ploeg zou afspreken om op elkaar te blijven kloppen tot er nog maar een zieltje bij bewustzijn is: een nooit eerder beschreven groepsgevoel.

Het boek is een aaneenschakeling van hilarisch omschreven passages, geheel ‘uit het leven gegrepen’ en ontroerende flashbacks, die een pijnlijk verleden vertellen. Dat in combinatie met het nodige potje humor zorgt voor stukjes als deze:

“Op de witte stang die het veld scheidt van de toeschouwers hangen de vaders en moeders. Vooral vaders. Twee van hen staan niet ver bij me vandaan. Als ik ze zie word ik al misselijk. Jack Wolfskin-jacks. Nette broeken. Actief-ademende sportschoenen voor bejaarden. Ik geef niet zoveel om uiterlijkheden, maar het gaat om de relatie tussen dit, tja, uniform mag je wel zeggen, en wat deze snuiters aan verbale diarree produceren. Terwijl hun hangbuik de grond bijna raakt, leunen ze losjes op de stang en doen ze een potje ‘wie heeft hier de grootste?’ Wie het dikste salaris, wie de meest luxe vakantie, wie heeft de laagste prijs uitonderhandeld voor het verhogen van de carport, zodat de nieuwe, volstrekt overbodige gezin-SUV eronder past, ook al was de oude stationcar nog prima. Ik zou het liefst meteen op ze afgaan en ze allebei een flinke bitchslap verkopen.” (Philipp Winkler)

Het enige, niet te verklappen minpunt: het einde.

Hool – Philipp Winkler | BOEK

Een nieuwe cover: I love Dick – Chris Kraus

Op de (originele) cover van dit romantische uitziende romannetje staan de volgende woorden: “Dit is het belangrijkste boek over mannen en vrouwen dat de afgelopen honderd jaar is verschenen”, aldus Emily Gould, journalist bij The Guardian. En dus dacht ik, heel naΓ―ef, dan moet het wel een baanbrekend romantisch verhaal zijn. De titel – I love Dick – bevat naast een heerlijke woordspeling (excuses..) een luchtig kantje en iets verraderlijk onbetrouwbaars.

Over het boek

Chris Kraus, een negenendertigjarige experimentele filmmaker en haar man SylvΓ¨re Lotringer hebben al jaren geen seks en (nog geen oorzakelijk verband hier) gaan op bezoek bij Dick, een collega van SylvΓ¨re. Deze man – die zijn naam niet gesloten heeft (nogmaals, excuses..) – veroorzaakt als kleine waterdruppel een tsunami in Chris’ innerlijke dal van emoties. Ze is op slag verliefd en (samen met SylvΓ¨re) bombardeert ze Dick tot het onderwerp van haar volgende project: een grensverleggende brievenroman die u in de vorm van het boek I love Dick kan lezen.

Het boek begint als een heel herkenbare situatie. Er gebeurt iets en dat iets houdt je vervolgens constant bezig. Je denkt erover na, jaagt je erover op en spendeert veel te veel uren aan het herhaaldelijk influisteren bij jezelf dat het allemaal zo erg niet is. Maar dat is het eigenlijk wel. Chris besluit na het bezoek aan Dick dan ook haar gevoelens op te schrijven omdat ze precies dat gevoel heeft dat ze zich opjaagt over niets. Negentig bladzijden aan brieven later blijkt niet alleen dat SylvΓ¨re na tien jaar huwelijk nooit van haar heeft gehouden, ook komt ze tot de conclusie dat vrouwen dringend op gelijke voet met ‘de man’ mogen worden gesteld. Dick aan de andere kant voelt zich door Chris en SylvΓ¨re misbruikt. Hebben zij het recht wel Dick te ontleden en te beschrijven? Ook in de jaren 90 werd er duidelijk aan schending van de privacy gedaan, aldus meneer D.

Ja, u dacht ook dat het een fris en frivool liefdesliedje was, niet? Na een mug die terecht verandert in een olifant wijdt Kraus uit over verschillende diepgravende onderwerpen. Met Β vooroplopend het feminisme, gevolgd door vrouwen in de kunstwereld, mannelijke kunstcritici, filosofie, schizofrene wezens en handelingen, de vrouw als lustobject en relaties allerhande. Verwarrend Γ©n om van te smullen, dit boek.

De beste zin

Om jullie verlangen dit boek ‘op jullie nachtkastje’ te leggen – zo raadt Alma Mathijsen ons op de achterflap aan – nog wat aan te wakkeren, ziehier een greep uit de woordencombinatiesΒ in de vorm van de (door mij gekozen) beste zin uit I love Dick.Β Ik citeer:

“Schaamte is wat je voelt wanneer je hebt toegestaan dat iemand je over bepaalde grenzen trekt – en je je drie dagen later verscheurd voelt door verlangen, paranoia, etiquette, en je jezelf afvraagt of ze zullen bellen.” – een eerder uitgebreide definite van schaamte, gezien van Chris’ perspectief, in de hoop dat Dick haar zal bellen.

Of toch deze:Β “Ik denk dat het simpele feit dat vrouwen praten, zijn, paradoxaal, onverklaarbaar, brutaal, zelfdestructief maar boven alles publiekelijk het meest revolutionaire ter wereld is.”

En omdat ik niet kan kiezen (ha! vrouwen!) eentje om het af te leren:Β “Soms is toeval echt deprimerend onvermijdelijk.” – waar! En daarom officieel de beste zin.

De nieuwe cover

Ik dacht er even over na op de blog een aparte pagina te voorzien met literaire (en iets minder literaire) aanraders. Twee minuten later bedacht ik me dat dat niet zo’n goed idee was. Ik zou toch nooit iets schrijven over een boek waar ik niet helemaal weg van ben. Want zoals je ziet – en als je tot hier bent geraakt -, als ik een boek goed vind, komen de woorden vanzelf en gaat een tienregelige recensie op een aparte pagina zijn doel volledig voorbij. Meteen schoot een ander idee me te binnen: ik maak een nieuwe cover voor het boek. Niet met de bedoeling de originele cover(s) af te breken. Wel om mezelf een extra uitdaging te geven.

artboard-1

(mijn cover voor I love Dick –Β idee en ontwerp door le me, Sien Wevers)

Wie het boek gelezen heeft, zal meteen begrijpen waarom ik in mijn ontwerp kies voor de cactus. Misschien niet meteen het algemeenste beeld dat dit boek oproept, maar zeker een statisch beeld dat in mijn hoofd is blijven hangen. DusΒ zoals altijd: don’t judge a book by its cover!

I love Dick werd voor de eerste keer uitgebracht in 1997 en werd in 2016 vertaald vanuit het Amerikaans (zo vermeld het boek zelf) door Evi Hoste en Anniek Kool. Twee dikke pluimen hier want de cultuurkritische taal van Kraus is geen katje om zonder handschoenen aan te pakken. Mocht het nog niet helemaal duidelijk zijn: dit is een echte aanrader!

stars

Ook leuk om te lezen: An abondance of Katherines – John GreenΒ & All the bright places – Jennifer Niven. Meer girlpower nodig? Lees dan I am Malala.

Een nieuwe cover: I love Dick – Chris Kraus